Araç çubuğuna atla
Faydalı BilgilerGenelTarih

Coca- Cola’nın Gizli Tarihi ve Yükselişi

Coca- Cola'nın Gizli Tarihi ve Yükseliş Hikayesi Nasıl Oldu?

Coca- Cola’nın Gizli Tarihi ve Yükselişi

Coca- Cola’nın Gizli Tarihi ve Yükselişi Adına binlerce makale ve efsane anlatılan bir içeceğin nasıl olur da hayatımıza bu kadar etkisi olur? Her insanın zevkle içtiği farkı bir tadı ve aroması olan coca-cola dünyada neredeyse her insan tarafından bilinen tek içecek. Bazıları için arada bir içilen fakat bağımlıları bulunan bu şekerli içeçek nasıl oldu da hayatımıza bu şekilde girdi ve çıkmadı. Bu yazımızda coca-cola ile ilgili tüm detayları anlatacağız umarım kafanızdaki soru işaretleri kaybolur.

16 Nisan 1865 gecesi, Birlik ve Konfederasyon atlı birlikleri Georgia’nın Columbus şehrindeki bir köprüde karşı karşıya geldiler. Karşılaşmanın Amerikan İç Savaşı’nın son çatışması olduğu bilinir. Çatışma esnasında, John Pemberton isimli bir Konfederasyon albayı göğüs bölgesine aldığı bir kılıç darbesiyle ağır yaralandı ve alelacele savaş alanından kaçırıldı.İnanmak çok zor ama alışverişe çıkmadan önce kupon veya hediye çeki biriktirmenin yada dünya üzerindeki her sokak duvarının neden reklamlarla kaplandığının hatta çocukların Noel Baba’ya inanmalarının dahi temelinde bu olay yatıyor.

John Pemberton’ın ortaya çıkarmak için büyük uğraş verdiği Coca-Cola adı bugün tüm dünyayı adeta ele geçirmiş bir durumda. Marka isim ve değerleri konusunda otorite sayılan Interbrand şirketi, Coca-Cola’yı dünyanın en değerli üçüncü markası (Apple ve Google’ın arkasında) olarak gösteriyor. Şirketin net varlığı yaklaşık 90 milyar dolar ki bu rakam Pepsi ve Nike’ın tüm değerleri toplamından çok daha fazla.

Coca-Cola kendisini ABD’nin denizaşırı elçisi ilan etmiş özel birkaç markadan biri halini aldı. Coca-Cola, Amerikan kültürü ile o kadar benze ki ülkenin “emperyalizmi” bile çoğunlukla Coca-Emperyalizm olarak biliniyor.Sizce Coca-Cola’yı bugünkü Amerika’nın sembolü yapan durum nedir? Her şey nerede başladı, nasıl bu kadar büyüdü ve Coca Cola logosu neden iki ülke (Küba ve Kuzey Kore) dışındaki tüm dünya ülkelerince neredeyse Amerikan bayrağından daha iyi biliniyor? Her şey tam da o gün, John Pemborton’ın bir kılıç darbesiyle yaralandığı ve neredeyse öleceği o gün başlamıştı aslında.

Morfin, Koka Bitkisi ve Coca Cola

John Pemberton, ölümcül olan bir yaralanma sonucu Columbus’taki savaş alanından kaçırılmak durumunda kalındı. Aldığı darbe çok derindi ve kan kaybından ölmek üzereydi. Herekes şakındı John ölecekti ve doktorlar acı çekmemesi için ona sürekli morfin veriyordu. Son birkaç saatini acı çekmeden geçirmesi herkesin istediği bir şeydi.

Biranda beklenmedik bir şey oldu ve John dışardan gelen durumlara karşı tepki vermeye başladı ellerini ve parmaklarını oynattı. Doktorlar durum karşısında şaşkınlıklarını gizleyemediler ve morfin vermeye devam ettiler. John sürekli verilen bu morfine bağımlı haline gelmişti. John savaş gazilerinin çoğu gibi morfini yanından asla ayırmıyordu. Yıllar sonra yani savaş bittikten sonra John kendi adına Atlanta’da bir eczane açtı ve içini morfinle doldurdu.

Sürekli morfin kullanan John bu durumdan sıkılmaya başladı ve bağımlılığının farkındaydı. Bir çare düşünüp morfinden kurtulması gerekiyordu. O dönemlerde tıbbın günümüzdeki standartlara bir hayli uzak olduğunu düşünürsek ve çeşitli hastalıklar için uygulanan  tedavilerin ilginç likörlerden pek farkı olmayan patentli ilaçlarla yapıldığı zamanlardı.

Koka Şarabı

Fransa’da popüler olan bir şarabı duyan John bu ürünü deneme kararı aldı. Koka şarabı olan bu şarap kokain karışımlı bir şaraptı.Fransız Koka Şarabı Sinir Toniği(French Wine Coca Nerve Tonic), kokain ve alkolün bir araya gelmesiyle oluşuyor.  Afyon bağımlılığı, mide rahatsızlığı, nevrasteni(sinir zayıflığı), kronik baş ağrıları ve cinsel istikrarsızlık gibi hastalıklara yönelik bir tedavi aracı olarak satılıyordu. İçecek yoğun kıvamlı bir şurup gibi, konsantre biçimde eczanelere gönderiliyor burada  eğitimli kişilerce soda ve filtrelenmiş su ile karıştırılarak satılıyordu.

1886 yılında alkol yasağı gelince üretim bir anda durmuş ve satış yapılamamıştı. John’un bu girişimi de tehlikeye girmişti. Koka bitkisi için işler halen daha yolunda sayılırdı. John ürününü alkolsüz bir içeceğe çevirdi ve satmaya devam etti – 1888 yılına kadar ürün reçetesi yalnızca 9 miligramlık kokain içeriyordu ve bu miktar uyuşturucu dozunun yaklaşık yüzde onu kadardı.

1903 yılından beri coca-cola ürünleri kokain ve alkol içermiyor olsa da colanın ortaklarından biri olan Stephan New Jersey Şirketi kokain yaprakları ithal etmek için elinde aktif bir lisans bulunduruyor.Amerika’da kokain yapma yetkisi olan tek ilaç firmasına (Mallinckrodt) satılan ve uyuşturucu etkisini yitirmiş yaprakların hala Coca-Cola’nın son derece gizli reçetesindeki lezzet verici maddeyi üretmede kullanıldığı ham kokain üretilmektedir.

Yıllardan beri herkesin araştırdığı coca-cola tarifi de  Pemberton’ın vakit kaybetmeksizin kurduğu üretim-satış-dağıtım ağına kadar. Coca-Cola’nın bu erken gelen ve günümüze kadar süregelmiş başarısının perde arkasındaki tek büyük etken olması düşünülüyor. Pemberton aslında tesisler veya satış için özel bir yatırım yapmadı bunun yerine konsantre şurubu kendi fabrikasında imal etti. Daha sonra onu doğru biçimde karıştırabilecek ve satabilecek şirketlere gönderdi. Böylece ürünü istedikleri gibi satmalarını sağladı. John sattığı kolaların rahat ve çok tüketilmesi için yaptığı bir çalışma ile colaların 1959 yılına kadar 5 cent olarak belirledi.

3000 Dolardan Miyar Dolara

Morfin bağımlılığı olan John morfin sayesinde kolayı buldu ve yine morfin yüzünden öldü. 1888 yılında ölen John aşırı doz morfinden dolayı hayatını kaybetti. Asa Candler adlı şirket ortaklarından biri John öldükten sonra şirket hisselerini alıp tek yetkili konuma geldiğini ilan etmiştir. Bunun ardından John Pemberton’un oğlu marka haklarının elinde olduğunu ve gizli tarifin Asa Candler tarafından kanunsuzca kullanıldığını bildirmiştir.

Asa Cander şikayetler üzerine markada hissesi olan herkese hayal edemeyeceği kadar para verdi. Şirketin tüm yetkisini eline aldı. Candler markanın hisseleri için 3000 dolarlık bir yatırım yapmıştı. Yaptığı yatırım o dönemlerde büyük para kaybı gibi görünse de Asa Candler hayatının en doğru adımını atmıştı.

Candler 1885 yılında John hayattayken herkesin ezbere bildiği efsane coca-cola yazısını buldu ve piyasaya sürdü. Candler colayı tüm dünyaya duyurmanın yollarını arayan bir yapıya sahipti. Candler deyim yerindeyse ilk defa bedavacılığı buldu ve kolalarla beraber dağıtılan bir kağıt üretti. Bu kağıdı toplan her dokuz Amerikalıdan biri bedava kola içemeye hak kazandı ve Candler’in birer sadık müşterisi haline geldi.

 

Coca- Cola’nın Gizli Tarihi ve Yükselişi                               Şişeler ve Noel Baba

Candler kolayı şişeleyerek satma fikrini bulan ve yapan kişidir. Candler üretilen kolaları şişelere koyup satma fikrinin çok iyi olduğunu düşündü ve kola ilk defa 1891 yılında şişede satılmaya başlandı. 1898 yılında şişeleme sayesinde eczanelerden çıkan kola artık bir ilaç değildi. Coca-cola artık insanların keyifle içeceği serinletici bir içecek haline gelmişti.

Noel Baba ismini tabi ki coca-cola bulmadı fakat ona o kırmızı beyaz elbiseyi giydiren kolanın ta kendisidir. Eski noel babalar kırmızı kahverengi kıyafetler içinde uzun boylu ve zayıf olarak gösteriliyordu fakat kola bu imajı ortadan kaldırıp noel babayı şişman tonton bir figür haline getirdi. Noel babanın tek amacı kış aylarında satılmayan kolanın satılması için reklam yapmaktı fakat zamanla çocuklar için noel baba yılbaşında hediye getiren meşhur bir karakter oldu.

Coca- Cola’nın Gizli Tarihi ve Yükselişi

Coca-cola artık tüm sorunları aşıp dünyaya açılmaya başlamıştı. Dünya üzerinde kola içmeyen ve almayan sadece iki ülke var bunlar Kuzey Kore ve Küba’dır. Kola dünyaya ilk yayıldığında Avrupa ülkeleri karşı çıkmıştı. Almanlar yetişkinlerin neden alkolsüz bir içecek tüketeceğini tartışırken Fransa ise basit bir Amerikan içeceğinin ülkeye sokulmasını kabullenemiyordu.

1919 yılında coca-cola şirketi el değiştirdi ve yeni bir deha ortaya çıktı. Woodruff adlı bir adam çıktı ve dünyanın kaderini değiştir. Kolayı şişeleme yöntemi ve baskı makineleri ile soğutmayı denedi ardından kola için hazırlanmış 6 adetlik şişelikler yaptırdı. Kolası biten o 6 boşluğu tamamlayacak ve daha çok satış olacaktı. Günümüzde önemli bir yeri olan bozuk para atıp kola aldığımız makineleri oluşturdu ve bir çok yere bu aletlerden koydurdu.

Ernest Woodruff

Coca Colanın Küresel Gücü

Dünyanın iki ülkesi hariç her yerde satılan coca-cola soğuk sıcak fark etmeksizin her ülkede çılgınca tüketimine devam ediliyor. Yerin dibinde dağların en zirvesinde dünyanın her bölgesinde içilen kola bir çok silahtan ve güçten daha etkileyici işler başardı. 1985 yılında bir milyarıncı coca-cola içindeki suyun karbonlaşıp karbonlaşmayacağını anlamak için uzaya çıkarılmıştır.

Dünyanın her tarafından her gün, her saat, her dakika durmadan tüketilen coca-cola dünyada gelmiş geçmiş en güçlü dağıtım ağına sahiptir. Bu ağa yaklaşan yada geçme ihtimali olan herhangi bir firma yoktur. Dünyada her gün tam 2 milyar porsiyon kola tüketilmektedir.

Dünyadaki bir çok ülke Amerika ile problem yaşamış ve tüm hıncını Amerika ile özdeşleşen koladan almaya çalışmışlardır. Kola bu kadar zorluğa rağmen adını , markasını ve tadını hep korumuştur sanırım uzun yıllar boyuncada korumaya devam edecek.

Bir önceki yazımız olan Köpeğin Ölmek Üzere Olduğunu Anlayacağınız Belirtiler başlıklı makalemizde Evcil Köpeğin Ölmek Üzere Olduğunu Anlayacağınız 5 Ölüm Belirtisi, Evcil Köpekler Neden Ölürler Köpekler Neden Ölür ve Köpekler Neden Ölür hakkında bilgiler verilmektedir.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu