Tarih

Osmanlı Devletinde Kardeş Katlinin Nedenleri

Osmanlı Devleti Padişahları Kardeşlerini Neden Öldürmüşlerdir?

Osmanlı Devletinde Kardeş Katlinin Nedenleri

Osmanlı Devletinde Kardeş Katlinin Nedenleri adlı yazımız da sizlere yüzyıllardan beri merak edilen kardeş katlinin sebepleri ve sonuçları hakkında bilgi vereceğiz.

Kardeş katli konusuna başlamadan önce şunu sizlerle paylaşmak isteriz. Bundan dolayı İsrailoğullarına şunu yazdık: “Kim, bir insanı, bir can karşılığı veya yeryüzünde bir bozgunculuk çıkarmak karşılığı olmaksızın öldürürse, o sanki bütün insanları öldürmüştür. Her kim de birini yaşatırsa, sanki bütün insanları yaşatmıştır. Andolsun ki, onlara resûllerimiz apaçık deliller getirdiler. Ama onlardan birçoğu bundan sonra da (hâlâ) yeryüzünde aşırı gitmektedir.” Maide 32

نْ اَجْلِ ذٰلِكَۚۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ اَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِي الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَم۪يـعاًۜ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَٓا اَحْيَا النَّاسَ جَم۪يعاًۜ وَلَقَدْ جَٓاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِۘ ثُمَّ اِنَّ كَث۪يراً مِنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِي الْاَرْضِ لَمُسْرِفُونَ ﴿٣٢

نْ اَجْلِ ذٰلِكَۚۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَن۪ٓي اِسْرَٓائ۪لَ اَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِي الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَم۪يـعاًۜ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَٓا اَحْيَا النَّاسَ جَم۪يعاًۜ وَلَقَدْ جَٓاءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنَاتِۘ ثُمَّ اِنَّ كَث۪يراً مِنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِي الْاَرْضِ لَمُسْرِفُونَ ﴿٣٢

Tarih öyle farklı gelişmiş ve ilerlemiştir ki bizlerin o günleri araştırmaya ama %100 eleştirmeye hakkı yoktur. Bir dönemi ve insanı eleştirebilmek için dönemin şartlarını göz önünde bulundurmak çok önemlidir. Bizler tabi ki kardeş ölümünü savunmuyoruz fakat; o dönemdeki insanları eleştirmeden önce onlarla empati kurmak çok önemlidir. Osmanlı Devletinde kardeş katli bazı durumlarda zaruri hale geliyordu. Mevcut padişah payitahtın geleceği ve devletin bekası için bazende kendi emelleri için kardeşini katledebiliyordu. Bu katlin sebepleri her dönem ve padişah için farklı olabilir fakat sonuç hep aynıydı.

Kardeş Katlinin Nedenleri

Aslında literatüre kardeş katli olarak geçen şey hanedanın ve devletin payidar olabilmesi için bir rakibin alt edilmesi olarak görülebilir. Yani bunu bu şekilde yorumlayarak vicdan mı rahatlatılıyor yoksa gerçekten böyle mi düşünülüyor onun kararını herkesin kendi vicdanı verir. Osmanlı Devletinde kardeş katli olmadan önce genelde taht kavgaları olmuştur. Yeni padişah tahta çıktığında farklı sorunlarla uğraşmamak için kardeşlerini ortadan kaldırmak ve devleti sakin kafa ile yönetmek istemişlerdir. Tabi ki bu durumu her padişah yaşamamıştır. Bazı padişahlar kardeşlerinden akıl almış beraber yönetmişler bazıları ise tahtta bulunan padişaha biat etmemiş ve canından olmuştur. Bir diğer durumda ortada hiç bir sorun yokken padişah ilerde sorun çıkmaması için kardeşini katletmiştir.

Aslında kardeş katli yasası Türk geleneğinde olan bir şeydi fakat; Fatih’in kanunnamesi ile bu yasal bir hale gelmiştir. مِSultan Mehmet II bu hususu kendisi de belirtmiştir: “Bu kanunname atam ve dedem kanunudur ve benim dahi kanunumdur…” diye başlayan metnin en tartışılan kısmı: “…ve her kimesneye evlâdımdan saltanat müyesser ola, karındaşların nizâm-ı âlem içün katl itmek münâsibdir. Ek-ser-i ulemâ dahi tecviz itmişdir. Anınla âmil olalar.” (KANUNNAME-İ AL-İ OSMAN (Tahlil ve Karşılaştırmalı Metin) Abdülkadir ÖZCAN) Kardeş katli Fatih kanunlaştırdı diye ilk defa olan bir durum değildir. Tarihi bilmeyenler ve sadece kulaktan dolma yaşayanlar Fatih kardeş katlinin yasallaştırdı ve kardeş kanı tahtın üstünde oldu demişlerse de durum pekte öyle değildir. Orta Asya’dan gelen Türkler’de dahil olmak üzere bir çok Türk hükümdarı ve Türk Devletinde kardeş katli oluyordu. Fakat bu durum her sultanın yada padişahın uyguladığı bir durum değildi.

Padişahlar şehzadelerin her zaman arkalarında bekleyen birer tehdit niteliğindeydi. Şehzade tahttaki abisine saygı duysa ve biat etse de padişahın ayağı takılır takılmaz devlet içinde bulunan muhalifler mevcut padişaha karşı şehzadeleri kışkırtıp onların yanında iyi bir mevki sahibi olabilmek için mevcut padişaha karşı ayaklandırırlardı. Bu durum neticesinde padişah suçlu yada suçsuz ayrıt etmeksizin ayaklanan şehzadeyi öldürürdü.

Osmanlı Devletinde Kardeş Katlinin Nedenleri Nelerdir?

Görüldüğü üzere masum birini öldürmenin günahından doğacak sorumluluğu kaldırmak adına “ekser ulemanın cevaz verirken kullandığı en önemli argüman yine başka bir ayet daha doğrusu ayetin başka bir bölümüdür. “Fitne adam öldürmekten daha kötüdür.” Ancak ifadenin tamamını aldığımızda “Onları bulduğunuz yerde öldürün. Sizi çıkardıkları yerden siz de onları çıkarın. Fitne çıkarmak, adam öldürmekten daha kötüdür. Mescidi Haram’ın yanında, onlar savaşmadıkça siz de onlarla savaşmayın. Sizinle savaşırlarsa onları öldürün. İnkar edenlerin cezası böyledir.” Bakara 191. Aslında olayın temelinde Hz. peygamber döneminde müşriklerle yapılan mücadelenin anlatılmış olmasıdır. Tabi ki Kuran hükümleri diğer dönemleri de kapsayan geniş bir yelpazeyi ele alır. Yalnız bu taraftan bakıldığında da adam öldürmeyi aklamaktan teşvikten ziyade fitnenin ne kadar zararlı ve kötü olduğunu belirtmektir. Burada Osmanlı Devletinin ve padişahların çıkardığı hüküm şudur. ”Nizam-ı Alem için kardeş katli vaciptir”.

Osmanlı Devletinde Hanedan İçin Dökülen İlk Kan

600 yıllık Osmanlı tarihinde bilinen pek çok akraba ve kardeş katli bulunmaktadır. Fakat bunların ilki Osmanlı Devletinin kurucusu Osman Beyin amcası Dündar Beyi öldürmesi olarak bilinir. Osman Bey amcasının halka fitne fesat dağıttığını bir kaç kez görmüş ve amcasını uyarmıştır. Dündar Bey Kayı Beyliğinin kendisine kalması gerektiğini düşündüğü için asla Osman Beyin beyliğini kabul etmemiş ve hem kendisi hemde ailesi Osman Beyin karşısında durmuştur. Osman Bey beyliğin kontrolünü tamamen ele aldıktan sonra Dündar Beyi katletmiştir.

Bu olaydan sonra bilinen bir diğer kardeş katli meselesi I. Murat Döneminde olmuştur. Malumunuz üzere fetret devri 1402 yılından 1413 yılına kadar devam eden ve Osmanlı tahtının tam 11 yıl boş kaldığı bir döneme denk gelmektedir. Fetret Devrinden sonra I. Murat’ın oğulları arasında bir taht mücadelesi yaşanmış ve tahta çıkan 2. Bayezid kardeşi Cem Sultanı düşmanla iş birliği yapmaktan ve devletin bekasını tehdit etmesinden dolayı katletmiştir. Bu ve buna benzer bir çok ölüm gerçekleşmiş fakat; her kitapta aynı şey yazmıştır Nizam-ı Alem için. Osmanlı Devletinde devletin bekası her şeyden her kişi ve kurumdan üstün tutulmuş ve hep bu düşünce üzerine yaşanmıştır.

III.Murat ve III.Mehmet döneminde durumlar iyice vahim bir hal almıştır. III. Murat’ın hamile cariyelerinin bazılarının odalarında öldürülerek boğazın serin sularına kavuşturulduğu halk arasında çok acı bir hikaye olarak yılarca anlatılmıştır. III. Mehmet’in tahta çıktıktan sonra cülus dağıtırken bir çoğu çocuk 19 şehzadeyi katlettiği nizam-ı alem için tek kaldığı rivayetlerden biri olarak anlatılır.

Gördüğünüzü üzere kardeş katli yasasını çıkaran kişi Fatih Sultan Mehmed’dir fakat o bu yasayı kanunlaştırmadan öncede bir çok kardeş ve hanedan kanı dökülmüştür. Düşününce kesinlikle tüyler ürpertici bir durum fakat; yargılama yaparken mutlaka o günün şartlarını düşünmek ve kendimizi onların yerine koyabilmek çok önemlidir.

Bir önceki yazımız olan Dünyada ve Türkiye'de İlluminati Gerçeği başlıklı makalemizde Dünyada ve Türkiye'de İlluminati Gerçeği, İlluminati Ne Zaman Ortaya Çıktı? ve İlluminati Nedir? hakkında bilgiler verilmektedir.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu