Araç çubuğuna atla
SağlıkTarih

Plasebo Etkisi Nedir?

Plasebo Etkisi Nedir? Plasebo Etkisinin Tarihi

Plasebo Etkisi Nedir?

Plasebo Etkisi Nedir? İnsanların beyni farklı ve son derece karışık bir yapıya sahiptir. Plasebo etkisi, bunun klinik ortamda test edilmesi ve onaylanması anlamına gelir. Beynin bazı durumlarda, kendini korumak için ne tür sapmalara uğradığı, bayağı ilginç bir durum olarak biliniyor. Benzeri birçok deneyde de görüldüğü gibi, beyin, bazen olağan gerçeklerden uzaklaşarak, fantastik olarak görülebilecek durumlara imkan sağlıyor.

Plasebo etkisi, en basit anlamı, klinik anlamda hiçbir etkisi ve yararı olmayan, yararsız bir ilacın, hastaya o ilacın yararlı olduğuna dair baskılar ve telkinler sonucu, ilacın gerçekten de işe yarayabilmesi ve hastalık için işe yaraması durumuna verilen addır. Yani kişi alakasız bir ilacın kendine iyi geldiğini düşür ve kullanırsa o ilaç gerçekten de iyi gelir. Defalarca kez deneyi yapılan bu etkinin, gerçekten yararsız bir ilacın hatta bazen basit bir şekerin işe yaraması anlamına gelir. Hasta kendi durumu için çok yararlı bir ilaç olduğunu düşündüğü takdirde, hastayı nasıl iyileştirebileceğini gösteriyor. Tedavi umudunu yitirmiş birçok ağır hastada da yapılan çalışmalar, bu yöntem sonrasında tedavide olumlu gelişme sağlanması sonucunu getirmiştir.

Plasebo Etkisi Nedir?

Plasebo Etkisi Nedir? Tarihi Neye Dayanır?

14. yüzyılda insanlar cenazelerine sahte ağlayan kişileri kiralayıp cenaze töreninde bulunmalarını sağlıyordu. Bu yas tutucuların Latince adı ‘Plesebo’ yani memnun etmeliyim anlamına geliyordu. Plesebo kelimesinin tarihte bilinen ilk anlamı bu şekildeydi. Modern tıpta ise bu kelime ilk kez 1785 yılında George Motherby tarafından yayınlanan bir tıp kitabında görüldü.

Tıp dünyasında bu olay, hastalıklarda bir model olarak görülse bile, uzunca bir süre pek önemsenmedi. 1955 yılında, Henry Beecher tarafından yazılan ’Kuvvetli Plasebo’ isimli makaleye dek. Bu makaleye göre, tedavi sürecinin yaklaşık %35.2’si, Plasebo etkisini içinde bulunduruyor. Tabi ki bu kadar net bir oran verilmesi pek de gerçekçi görünmüyor, zira etki aralığı %15 ile %75 arasında bir değişim gösterebiliyor. Bunun yanı sıra, doktorların fazla ilgilendiği hastalarda, etkinin daha fazla görülmesi, kırmızı hapların beyaz haplardan daha etkili olması gibi durumlar da görülebiliyordu. Depresyon rahatsızlığı olanlara yapılan çalışmalarda, Plasebo etkisinin antidepresanlar kadar etkili olduğu yönünde tezler öne sürüldü ve bu konu, hala sıcaklığını koruyarak, tıp dünyasında konuşmaya devam ediyor.

Plasebo Etkisi

Bu etki üzerine yapılan araştırmalar, Ivan Pavlov’un adıyla  yanyana gelince, ‘’koşullu şartlanma’’ kavramını bizlere hatırlatan türden. Turin Üniversitesi’nden Fabrizzio Bendetti’nin hastası üzerinde yaptığı bir çalışmada, acı içinde kıvranan hastaya morfin veren eden doktor, bir zaman sonra morfin yerine, basitçe, hastanın bilgisi dışında, tuzlu su enjekte ettiğinde, hastanın tekrar canının acımadığını gördü. Ancak sonraki denemede, enjektörün içine, morfini enjekte eden nalokson maddesi koydu bu defa acının hiçbir şekilde geçmediğini gördü. Tıp dünyasında hala sırrı tam olarak çözülememiş bu durum, en ilginç olaylardan biri olarak biliniyor.

Plasebo Etkisi Nedir?

Bir önceki yazımız olan Çocuklar İçin Alerjen Besinler Nelerdir? başlıklı makalemizde Alerji Çilek, Alerji Süt ve Alerji Yumurta hakkında bilgiler verilmektedir.

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu