Tarih

Türklerin Tarih Boyunca Mezar Geleneği

Türklerin tarih boyunca mezar geleneği hakkında tarihin kitapları ve eskiden kalan mezarlar bizlere oldukça önemli bilgiler sunmaktadır. Türklerin dini yaşantılarına baktığımız zamanlarda mezarlarla ilgili önemli bilgiler bulabilmekteyiz.

Türklerin Tarih Boyunca Mezar Geleneği

Türklerin tarih boyunca mezar geleneği hakkında tarihin kitapları ve eskiden kalan mezarlar bizlere oldukça önemli bilgiler sunmaktadır. Türklerin dini yaşantılarına baktığımız zamanlarda mezarlarla ilgili önemli bilgiler bulabilmekteyiz. Her dinin gereği olarak mezar kültürleri farklılık gösterebilmektedir. Kısaca bunlara değinip mezar kültürlerinin nasıl olduğuna bakalım dilerseniz.

Mezar Kültürü

Türklerde Mezar Geleneği
Türklerde Mezar Geleneği

Türkler geçmişten beri İslamiyet’i kabul etmelerine kadar çok farklı dinler benimsemişlerdir. Çoğunlukla göç ettikleri veya fethettikleri yerlerin kültürlerini benimseyerek guruplar halinde farklı dinleri benimsemişlerdir.

    Türklerin tarih boyunca mezar geleneğinde genel olarak bir mezar anlayışının olduğunu ve ölümden sonra yaşamın olduğuna inanıldığını görmekteyiz, bu kanıya varmamızın en önemli etkenlerinden biridir mezar geleneği.

Kaynaklardan öğrendiğimize göre Türklerde ölen kişinin ruhunun uçarak Tanrıya ulaşıldığına inanılmaktadır. Orhun yazılarında Türklerin uçtuğu kuş tarzı bir varlığa dönüşüp kanatlandığına inanılırdı. Orhun yazıtlarında öldü yerine uçtu denilmektedir. Bu yüzden de ölen kişini kanatlandığına inanılmaktadır. Hatta İslamiyet’ten sonra bile öldü yerine Şünkar Boldu yani şahin oldu ifadelerine rastlayabilmekteyiz.

Türklerde ölen kişi mezara gömülürken mezarlar odalar şeklinde yapılmaktaydı.  Türk kültürünün tamamında bu anlayışın varlığından bahsetmek doru değildir ama önemli bir kesimi tarafından benimsenmiş bir anlayıştır. Türklerin tarih boyunca mezar geleneğinde bu mezarla savaşçı kişiler ölürken atları ve kılıçları da gömülürdü. Gidecekleri yerde lazım olur anlayışı hakimdi. Bunun yanında bazı ölüler eşyalarıyla gömülürdü. Yanına yiyecek bırakılırdı ve kıymetli eşyaları da ölen kişinin mezarına gömülürdü. Bunların hepsi ölümden sonra hayatın devam ettiğine inanıldığının göstergesidir.

Tarih boyunca birçok geleneğini sürdüren Türklerin ölülerin arkasından yaptıkları yoğ denen bir ölü anma merasimi bulunurdu. Ölünün ardından ağıt yakılır ve ruhu anılırdı. Ağıdın yanında yemek ziyafeti de verilirdi. Ölülerin bundan faydalanacağına inanılırdı. Bununla beraber Türklerde bazı dönemlerde ölü gömme zamanlarının da olduğunu görmekteyiz. Yılın belli aylarında ölü gömme işlemi yapılırdı. Burada da bazen cesetlerin yakıldığı olur ve kalan kısımlar yani küller ölü gömme mevsimlerinde gömülürdü.

Türklerin bazı mezarlarında aynı mezarda iki kişinin bulunduğu da yapılan kazılar sonucunda anlaşılmıştır. Bunlardan biri erkek biri kadın olurdu. Kadınların asil erkeklere öteki hayatta hizmet etmeleri gerektiği düşünülürdü. Bununla beraber daha çok önemli Kişiler ve yöneticiler için yapıldığı düşünülen kurgan mezarlara rastlamaktayız. Genelde yığma tepeler ve höyükler şeklinde inşa edilmiş mezarlardır.

Mezar Taşları

Türklerde Mezar Taşları
Türklerde Mezar Taşları

Türklerin tarih boyunca mezar geleneği içerisinde en önemli detaylardan bir tanesi de balballar yani mezar taşlarıdır. Bu taşlar daha çok savaşçı kişilerin mezarlarına dikilir ve buradan o kişinin ne kadar kahraman olduğu anlaşılırdı. Ölen kişi ne kadar çok kişi öldürmüşse o kadar daha yüksek olurdu taşları. Bu taşlar öldürülen düşmanı temsil etmekteydi.

Bir de Göktürklerin ve Hunların bazı boylarında ölüleri tabuta koyup ağaca asma geleneği söz konusuydu; ancak geniş alana yayılan bir özellik değildi bu.

Selçuklu Mezar Taşları
Selçuklu Mezar Taşları

İslamiyet’ten sonra Türklerin mezar anlayışı da İslami şekiller ışığında yapılmaktadır; ancak eski dönemlere ait bazı geleneklerinden de vazgeçilmediğini görmekteyiz. İslam devletlerinden Selçuklu Devletinin mezar taşları Bitlis’in Ahlat ilçesinde bulunarak bizlere Selçuklunun Mezar geleneği hakkında bilgiler sunmaktadır. Boyları dört metreyi bulan bu mezar taşları üzerinde yazılar bulunmaktadır.

Bir önceki yazımız olan Türklerin Tarih Boyunca Benimsediği Dinler başlıklı makalemizde Tüklerin Tarihteki Dinleri, Türklerin Kabul Ettiği dinler ve Türklerin Tarih Boyunca Benimsediği Dinler hakkında bilgiler verilmektedir.

Etiketler
Daha fazla göster

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapat
Araç çubuğuna atla